Πάσχα στην Αμοργό

Έθιμα που δεν έχετε δει ξανά, παράδοση που συνεχίζεται μέσα στα χρόνια, κατάνυξη και επιβλητικότητα, όλα αυτά σε ένα τοπίο που σου κόβει την ανάσα.

‘’Να ‘μουνα στην Αμοργό ένα πρωινό

Στο ψηλότερο βουνό, άστρο μου αυγινό

Σε σκοπό αμοργιανό να ‘στηνα χορό

Να ‘στελνα τα όνειρά μου στον παλιό καιρό

Να ‘μουνα στην Αμοργό βράδυ και πρωί

Μεσημέρι, μα και δειλινό και την αυγή

Στα Θολάρια, στη Λαγκαδά, κάτω στο γυαλό

Τα σκαλιά ν’ ανέβω όλα για τον Ποταμό

Να ‘μουνα στην Αμοργό ένα πρωινό

Στο ψηλότερο βουνό, άστρο μου αυγινό

Στα Κατάπολα, στη Χώρα, στην Κατωπεριά

Της χαράς θα έχω πάντα την καλή μεριά’’

Αυτούς τους στίχους με την αντίστοιχη συνοδεία βιολιού τους άκουσα τα τελευταία μου λεπτά σε ένα γλέντι με βιολιά, 6 η ώρα το πρωί στα Κατάπολα, την ώρα που περίμενα το καράβι του γυρισμού για την Αθήνα.

Ναι, ξεκινώ την ιστορία από το τέλος. Ισως γιατί πολλές φορές στο τέλος, εκεί που κατεβαίνει η μπουκαπόρτα του πλοίου και παίρνεις το δρόμο για την επιστροφή, συνειδητοποιείς πόσα καινούρια πράγματα είδες, πόσους ξεχωριστούς ανθρώπους γνώρισες, πόσο τυχερός είσαι που είδαν τα μάτια σου αυτό το τοπίο και εν τέλει κάνεις λογαριασμό για να δεις αν ήταν ένα ωραίο ταξίδι.

Και ο λογαριασμός ήταν πολύ μεγάλος. Σε εμπειρίες, σε έθιμα, σε ανοιχτωσιά, σε γέμισμα ψυχής και οφθαλμών.

Είχα ακούσει πολλά για την Αμοργό. Επέλεξα να την πρωτογνωρίσω Πάσχα, με λίγο κόσμο και με βασικό στόχο να δω τα έθιμα του τόπου. Για την ομορφιά της, δεν χρειαζόταν να αμφιβάλλω ούτως ή άλλως. Είναι αδιαπραγμάτευτη.

Όσο αδιαπραγμάτευτη όμως και να είναι, όταν το πρωτοβλέπεις, η αλήθεια είναι ότι μαγεύεσαι. Επιβλητικοί και απόκοσμοι βράχοι, ψηλοί και όπου κι αν κοιτάξεις απέραντο γαλάζιο. Κανένα εμπόδιο, καμία στενάδα. Θάλασσα και ουρανός γίνονται ένα.

Το άλλο που σου κάνει εντύπωση είναι η αξιοπρέπεια αυτού του νησιού. Διατηρεί, φύσει και θέσει, μια υπεροχή και ένα τόσο-όσο. Έχει αντίστοιχη σοκαριστική ομορφιά Σαντορίνης, αλλά ευτυχώς δεν θα γίνει ποτέ Σαντορίνη, λόγω της θέσεως που είπαμε πριν. Και, φυσικά, δεν μιλάω για τη γεωγραφική της θέση.

Το τρίτο και σημαντικότερο στοιχείο αυτού του νησιού είναι η αυθεντικότητα. Κατσίκια και πρόβατα να τριγυρνούν στους δρόμους, παππούδες στα καφενεία να σου διηγούνται ιστορίες από τα παλιά, ντόπιοι που ασπρίζουν τα σπίτια τους και τα δρομάκια και το κάνουν με τόση ευχαρίστηση και προσήλωση, σαν να προσέχουν ένα μικρό μωρό.

Κι εκεί κάπου ανάμεσα στο άραγμα των καφενείων, τις συζητήσεις με τους ντόπιους και την ξεκούραση που σου παρέχει απλόχερα αυτό το νησί, μην αμελήσετε να κάνετε τα παρακάτω:

Ερωτευτείτε με τη Λαγκάδα και τα Θολάρια

Πριν την είσοδό σας στη Λαγκάδα, θα δείτε την Αγία Τριάδα, σφηνωμένη σε βραχοσπηλιά. Το σημείο χρησίμευε ως κρησφύγετο για το ντόπιο πληθυσμό κατά τις επιδρομές των κουρσάρων.

Απολαύστε τα σοκάκια της, πιείτε τον καφέ σας στη πλακόστρωτη πλατεία Λόζα και γίνετε ένα με τους ντόπιους.

Τα Θολάρια είναι το άλλο αγαπημένο μου χωριό, το οποίο το είχα αγαπήσει πριν καν το αντικρύσω, από ένα τραγούδι του Λεωνίδα Μπαλάφα που λέει ..

‘’Στα Θολάρια με τον Μανώλη,

Να λέει ιστορίες από τα παλιά

Και με τη σειρά μας γελούσαν τ’αυτιά μας

Στο καφενείο “Καλή Καρδιά”΄΄

Δεν έχετε παρά να κάνετε το ίδιο. Πιείτε τον καφέ σας στο καφενείο Καλή Καρδιά, ακούστε ιστορίες από τους ντόπιους και αφεθείτε σε αυτό το ανεξήγητο συναίσθημα της Αμοργού.

Αν βρεθείτε δε το Πάσχα στα Θολάρια, θα τα αγαπήσετε ακόμα πιο πολύ, γιατί θα δείτε μια σειρά από έθιμα που δεν έχετε ίσως δει ξανά. Τη Μεγάλη Παρασκευή, κατά την Περιφορά του Επιταφίου, όλο το χωριό στολίζεται από τενεκεδάκια με φως και βουνίσια βότανα, ενώ οι κάτοικοι βγαίνουν στις πόρτες τους και ραίνουν τους επισκέπτες με κολώνια. «Βοήθειά σας, και του χρόνου να μας ξαναέρθετε…» και πως να μην γίνει πράξη αυτή η ευχή.

Το βράδυ της Ανάστασης είναι επίσης ξεχωριστό, με πυροτεχνήματα, κατάνυξη και χαρά σε όλα τα σοκάκια, ενώ την Κυριακή του Πάσχα το απόγευμα, μετά τον Εσπερινό της Αγάπης, οι κάτοικοι καίνε τον Εβραίο και μετά, σύμφωνα με το έθιμο, παίζουν ομαδικά παιχνίδια όπως Μακριά Γαϊδούρα.

Ανεβείτε στη Μονή Χοζοβιώτισσα

Η διάσημη Μονή που είναι κτισμένη σε 300 μέτρα υψόμετρο και έχει 300 σκαλοπάτια θα σας αποζημιώσει μόλις φτάσετε στην κορυφή της. Με το επιβλητικό τοπίο που αντικρύζετε, με την κατάνυξη που νιώθετε, με τη θέα που κόβει την ανάσα. Εγώ δε, που την επισκέφτηκα Μεγάλη Παρασκευή, πήρα μια ακόμα μεγαλύτερη δόση κατάνυξης, λόγω ημέρας.

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η εικόνα της Παναγιάς Χοζοβιώτισσας έφτασε την εποχή της Εικονομαχίας δια θαλάσσης στον όρμο της Αγίας Άννας, κοντά στη μονή. Το μοναστήρι θεωρείται ότι κατασκευάστηκε τον 9ο αιώνα, την εποχή της άφιξης της εικόνας.

Σημαντικό να ξέρετε: Μακρύ παντελόνι ή μακριά φούστα πριν μπείτε στο χώρο.

Πηγαίνετε στην Αγία Άννα

Για βουτιά, για βόλτα ή απλά για χάζεμα. Η διάσημη παραλία της Αγίας Άννας έγινε γνωστή από το «Απέραντο Γαλάζιο» (Le Grand Bleu), τη γαλλική ταινία του 1988. Κατηφορίστε τα σκαλοπάτια και δείτε από κοντά το εκκλησάκι και την μικρή παραλία με τα γαλάζια νερά και τους γκρι βράχους.

Εξερευνήστε την Κάτω Μεριά

Εάν συνεχίσετε το δρόμο πέρα από τη Χοζοβιώτισσα και την Αγία Άννα κατευθύνεστε στην Κάτω Μεριά, στο κάτω μέρος δηλαδή του νησιού και θα αντικρύσετε από… ναυάγια μέχρι παραλίες και από εκκλησίες μέχρι αρχαίους πύργους.

Ξεκινήστε με τον Αγιο Γεώργιο τον Βαλσαμίτη, μετόχι της Μονής Χοζοβιώτισσας, με την πανέμορφη εκκλησία και τη θέα στο βουνό.

Κάντε τη βόλτα σας στο χωριό Βρούτση και Αρκεσίνη, και καθίστε για τον καφέ σας και τοπικούς μεζέδες στο καφενείο ο Πύργος της Αρκεσίνης. Πολύ κοντά στο μαγαζί υπάρχει και το αρχαιολογικό αξιοθέατο, ο μνημειακών διαστάσεων Πύργος Αγίας Τριάδας που έγινε γνωστός για πρώτη φορά από τον L. Ross όταν επισκέφθηκε την Αμοργό το 1841, χαρακτηρίζοντάς τον ως «ένα εκ των ελληνικών παρατηρητηρίων», ενώ λίγα χρόνια αργότερα, το 1852, περιγράφεται, για πρώτη φορά στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία, από τον Ιωαννίδη, Αμοργίνο, και στη συνέχεια από τον Μηλιαράκη που περιηγείται το νησί το 1883. Το όνομα του μνημείου οφείλεται στην παρακείμενη εκκλησία Αγίας Τριάδας.

Συνεχίζοντας, θα φτάσετε στην Αγιά Παρασκευή, μια πανέμορφη εκκλησία με ένα καταπράσινο -την άνοιξη- τοπίο τριγύρω της. Τέλος Ιουλίου εκεί μάλιστα, γίνεται και το πιο ξακουστό πανηγύρι του χωριού!

Φτάνοντας στο τελευταίο άκρο του νησιού, θα φτάσετε στην παραλία της Καλοταρίτισσας, μια απάνεμη μεγάλη και πανέμορφη παραλία, ενώ σε κοντινή απόσταση θα δείτε και το περιβόητο Ναυάγιο της Αμοργού που αποτελεί ένα από τα πιο ιδιαίτερα αξιοθέατα της Αμοργού. Το καράβι ναυπηγήθηκε το 1950 και με πρώτο όνομα “ISLAND”. Το 1975, μετονομάστηκε σε “STRYMON” και το 1979 του έδωσαν το όνομα “ΟΛΥΜΠΙΑ”. Ναυάγησε τον Φεβρουάριο του 1980, όταν βρέθηκε σε φουρτούνα με βόρειους ανέμους 10 μποφόρ. Το πλοίο έμεινε ακυβέρνητο και η θάλασσα το προσάραξε στον όρμο Λίβερου στην περιοχή Καλοταριτίσσας, ενώ όλο το πλήρωμα σώθηκε βγαίνοντας στη στεριά. Το ναυάγιο ενέπνευσε το σκηνοθέτη Luc Besson, όπου και γυρίστηκαν σκηνές από την ταινία του, «Απέραντο γαλάζιο», κάνοντας την Αμοργό γνωστή σε όλο τον κόσμο.

Κάντε βόλτα στα λιμάνια της, Κατάπολα και Αιγιάλη

Υπέροχοι οικισμοί και οι δύο, που λογικά θα τους δείτε και φθάνοντας ή φεύγοντας από το νησί. Είναι και οι δύο οικισμοί ζωντανοί και το χειμώνα. Περπατήστε τους, χαζέψτε τη θέα, κάντε μπάνιο στους απάνεμους κολπίσκους.

Στα Κατάπολα, στο βόρειο άκρο του λιμανιού προβάλει το Ξυλοκερατίδι με την εκκλησία των Τριών Ιεραρχών στην αρχή του οικισμού, στο κέντρο το Ραχίδι με την εκκλησία του Αγ. Γεωργίου να φαίνεται πρώτη και δεξιά τα Κατάπολα εκεί που βρίσκεται η κεντρική προβλήτα.

Στην Αιγιάλη τώρα, ο Όρμος ή Γιαλός αποτελεί το κέντρο Αιγιάλης, με το γνωστό ανεμόμυλο δίπλα από το λιμάνι. Ανηφορικά του Όρμου, θα δείτε το χωριό Ποταμός που χωρίζεται σε Κάτω και Άνω Ποταμό, ενώ τα υπόλοιπα χωριά της Αιγιάλης είναι η Λαγκάδα και τα Θολάρια που είπαμε παραπάνω.

Επισκεφτείτε τη Χώρα

Από τις πιο όμορφες Χώρες σε νησί που έχω επισκεφτεί. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια, απλά χαθείτε στα στενά της.

Οι ανεμόμυλοι στην περιοχή του Τρούλλου που ξεπροβάλλουν από μακριά είναι σήμα κατατεθέν, ενώ το κάστρο της Xώρας με ύψος 65 μέτρα επισκεφθείτε το στη διάρκεια της ημέρας, μέχρι τη δύση του ηλίου. Το κλειδί για την είσοδό του θα το αναζητήσετε στη πλατεία “Λόζα”, και έπειτα θα ανηφορίσετε στην Απάνω Λόζα, φθάνοντας προσεκτικά, μέσω μια στενής ανηφορικής σκάλας, στην θύρα του.

Το εκκλησάκι της Κυρά Λεούσας αποτελεί κομμάτι του κάστρου, για 15 αιώνες και πρόκειται ίσως για την παλαιότερη χρονολογικά σε περίοδο εκκλησία του χωριού.

Στον κεντρικό δρόμο της Χώρας με τα παλαιά καλντερίμια βρίσκονται και τα περισσότερα μαγαζιά της.

Πού να μείνετε

Για την απόλυτη χαλάρωση και ευεξία επιλέξτε το Aegialis Hotel and Spa στην Αιγιάλη.

Το μόνο ξενοδοχείο 5 αστέρων στην Αμοργό, με μινιμαλιστικό και μοντέρνο design δωματίων, άνεση και εξαιρετικές υπηρεσίες. Είτε ψάχνετε μια ρομαντική απόδραση ως ζευγάρι είτε σχεδιάζετε τις καλοκαιρινές διακοπές με την οικογένειά σας, το Aegialis Hotel & Spa παρέχει μια μεγάλη ποικιλία δωματίων, από δίκλινα έως ευρύχωρες σουίτες.

Όλα τα δωμάτια προσφέρουν καταπληκτική θέα προς το Αιγαίο και την παραλία της Αιγιάλης. Στο ξενοδοχείο θα βρείτε και το ΛΑΛOΝ ΥΔΩΡ SPA, το μεγαλύτερο Κέντρο Θαλασσοθεραπείας και Ομορφιάς στις Κυκλάδες, ένας κόσμος ευεξίας και φυσικής αναζωογόνησης. Στους διαμένοντες του Aegialis Hotel & Spa υπάρχει δωρεάν απεριόριστη χρήση των εγκαταστάσεων Spa (σάουνα, χαμάμ, τζακούζι, εσωτερική θερμαινόμενη πισίνα με θαλασσινό νερό και γυμναστήριο).

Δείτε περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Πού να φάτε

Για θαλασσινά, αστακομακαρονάδα και ψάρι, επιλέξτε το Μουράγιο στα Κατάπολα. Η κυρία Ευαγγελία θα σας μαγειρέψει συνταγές λες και τρώτε στο σπίτι της γιαγιάς σας!

Για πιο πειραγμένες γεύσεις, το Απόσπερο στη Χώρα, θα σας αφήσει απόλυτα ικανοποιημένους, καθώς συνδυάζει την παράδοση με δημιουργικά πιάτα. Στο Απόσπερο μπορείτε να απολαύσετε και γευστικά γλυκά, τον καφέ ή το κοκτέιλ σας.

Για μαγειρευτά και σουβλάκι, επιλέξτε την ψησταριά Κωσταράς στην Αιγιάλη. Ωραία παραδοσιακά πιάτα με φανταστική θέα στο λιμάνι της Αιγιάλης.

Για γλυκά της Αμοργού και όχι μόνο, πηγαίνετε οπωσδήποτε στο ζαχαροπλαστείο ‘’Τα γλυκά της Ποθητής’’ στα Κατάπολα.

Χρειάζεται αμάξι;

Ναι. Η Αμοργός δεν έχει τεράστιες αποστάσεις, δεν είναι όμως και μικρό νησί. Από Αιγιάλη για Κατάπολα είναι περίπου 40 λεπτά με το αμάξι για παράδειγμα, ενώ από Λαγκάδα μέχρι Καλοταρίτισσα είναι μία ώρα οδήγηση, που πρακτικά είναι η μια άκρη του νησιού μέχρι την άλλη.

Νοικιάστε οπωσδήποτε αμάξι. Για την ενοικίαση αυτοκινήτου, σκούτερ ή ποδηλάτου, εμπιστευτείτε την εταιρεία Evdokia’s Car and Bike Rental που διαθέτει γραφεία στην Αιγιάλη και στα Κατάπολα. Το Evdokia’s car & bike rental είναι μία οικογενειακή επιχείρηση που λειτουργεί στο νησί της Αμοργού από το 2011, και μέσα σε αυτά τα χρόνια, έχει καταφέρει να είναι ένα από τα πλέον αξιόπιστα και υπεύθυνα γραφεία rent a car στην Αμοργό.

Πώς θα φτάσετε εκεί;

Η Blue Star Ferries έχει συχνά δρομολόγια για το νησί και μπορείτε να συνδυάσετε στο ταξίδι σας και island hopping με Μικρές Κυκλάδες (Ηρακλειά, Σχοινούσα, Δονούσα, Κουφονήσι) καθώς το καράβι κάνει στάση και σε αυτά τα νησιά.